Chăm chỉ có thực sự giúp bạn giàu có, hay chỉ khiến bạn kiệt sức trong vòng xoay cơm áo gạo tiền? Cuốn sách “Naval Ravikant – Để thịnh vượng và hạnh phúc” của Eric Jorgenson sẽ đập tan tư duy cũ kỹ đó để mang đến một góc nhìn hoàn toàn khác biệt. Kỹ năng kiếm tiền không phải trò chơi may rủi, mà là một năng lực có thể tự rèn luyện. Hãy cùng Salabiz khám phá cuốn cẩm nang này để học cách kiến tạo sự tự do tài chính bền vững mà vẫn giữ trọn sự an yên trong tâm hồn.
Mục lục
Bản chất của kỹ năng kiếm tiền là tạo ra giá trị và giữ lại tài sản
Nếu hỏi một người ngẫu nhiên trên phố rằng: “Bạn có biết kiếm tiền không?”. Phần lớn những người này sẽ nghĩ ngay đến công việc chuyên môn hiện tại của họ là đi làm đúng giờ, nhận lương hàng tháng, tăng ca hoặc làm thêm để có thêm thu nhập. Nhưng dưới góc nhìn của Naval Ravikant, đó hoàn toàn không phải là kỹ năng kiếm tiền thực sự. Đó chỉ đơn thuần là hành vi bán thời gian lấy thu nhập.
Tiền bạc về bản chất không phải là thước đo của sự bận rộn, mà là một công cụ chuyển đổi giá trị. Tiền là tờ giấy biên nhận xã hội trao cho bạn khi bạn giải quyết được vấn đề cho người khác. Vì vậy, kỹ năng kiếm tiền bền vững không bắt bạn phải làm việc 16 đến 18 tiếng mỗi ngày đến mức kiệt sức, mà phụ thuộc vào việc bạn trả lời những câu hỏi sau đây như thế nào:
- Bạn đang tạo ra những giá trị gì đặc biệt cho xã hội?
- Ai là người đang thực sự cần những giá trị đó và sẵn sàng chi trả?
- Điều gì khiến năng lực của bạn trở nên độc nhất và không thể bị thay thế dễ dàng?
- Làm thế nào để những giá trị đó tiếp tục sinh lời mà không đòi hỏi bạn phải liên tục đổi từng giờ lao động lấy từng đồng tiền?
Khi bạn chuyển dịch trọng tâm từ “Làm sao để làm việc nhiều hơn?” sang “Làm sao để tạo ra những giá trị lớn hơn trên mỗi đơn vị thời gian?”, bạn mới chính thức bước chân vào con đường xây dựng sự giàu có thực sự.
Tìm “Tri thức đặc thù” thay vì cố giống tất cả mọi người
Một trong những khái niệm đắt giá và mang tính khai phóng nhất trong cuốn sách “Để thịnh vượng và hạnh phúc” chính là Tri thức đặc thù (Specific Knowledge) – Đây là loại năng lực rất riêng. Tri thức đặc thù là thứ được nhào nặn từ sự tò mò tự nhiên từ bé, trải nghiệm cá nhân độc nhất, cùng những kỹ năng mà bạn thực hiện một cách dễ dàng trong khi người khác phải trầy trật mới làm được.
Thực tế cho thấy xã hội không thể dễ dàng đào tạo đại trà loại kiến thức này qua các lớp học thông thường. Các loại hình máy móc hay trí tuệ nhân tạo cũng khó lòng sao chép được.
Do đó, thay vì mải mê chạy theo đám đông và vắt óc hỏi: “Ngành nào đang hot? Nghề nào kiếm nhiều tiền nhất hiện nay?”, tại sao bạn không bình tĩnh tự vấn bản thân rằng: “Điều gì mình có thể làm tốt một cách tự nhiên, kiên trì theo đuổi dài hạn mà không cảm thấy chán nản?”. Khi năng lực thiên bẩm đó gặp đúng nhu cầu của thị trường, bạn có thể sẽ nắm giữ một lợi thế cạnh tranh tuyệt đối mà không ai có thể đánh bại.
Đòn bẩy chính là chìa khóa tạo ra những kết quả phi thường
Nếu bạn chỉ dựa vào sức lực và quỹ thời gian 24 giờ của riêng mình, thu nhập của bạn chắc chắn sẽ chạm trần. Thế nhưng, chỉ bỏ ra một lượng công sức nhỏ mà tạo ra kết quả khổng lồ thì bắt buộc bạn phải học cách sử dụng đòn bẩy (Leverage).
Naval chia đòn bẩy thành các hình thức chính từ cổ điển đến hiện đại. Trong đó:
- Đòn bẩy lao động là thuê người khác làm việc cho bạn. Đây là dạng đòn bẩy cổ xưa nhất nhưng lại tốn nhiều chi phí quản lý và có thể dẫn đến nhiều rắc rối nhất.
- Đòn bẩy vốn là dùng tiền đẻ ra tiền. Nghĩa là tận dụng nguồn vốn đầu tư để quy mô hóa hoạt động kinh doanh của bạn.
- Đòn bẩy chi phí biên bằng 0 là đòn bẩy hiện đại nhất bằng cách sử dụng mã máy tính và nội dung truyền thông.
Đòn bẩy công nghệ và nội dung chính là phép màu của thế giới hiện đại. Bạn chỉ cần dành thời gian lập trình một phần mềm, viết một cuốn sách. Hoặc tự mình quay một khóa học hay tạo ra một kênh nội dung một lần duy nhất. Thế nhưng sản phẩm đó có thể phục vụ hàng triệu người cùng lúc mà gần như không phát sinh thêm chi phí sản xuất.
Để hiểu rõ, chúng ta có thể so sánh hai trường hợp sau: Một người không dùng đòn bẩy nhận viết bài thuê từng sản phẩm. Khi dừng gõ bàn phím là người người đó dừng có tiền. Còn một người khác có dùng đòn bẩy đã đóng gói chuyên môn thành cuốn sách điện tử hoặc khóa học trực tuyến. Dù đang ngủ hay đi du lịch, sản phẩm của người đó vẫn liên tục được bán ra trên Internet.
Cả hai đều làm việc chăm chỉ, nhưng người biết vận dụng đòn bẩy công nghệ và truyền thông sẽ tạo ra giá trị gấp hàng ngàn lần mà không bị gông còng bởi giới hạn thời gian.
Chuyển dịch từ nhận lương sang sở hữu tài sản
Tiền lương có thể giúp bạn trang trải chi phí sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, quyền sở hữu mới là thứ duy nhất tạo ra sự thịnh vượng bền vững qua thời gian.
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở chỗ là khi bạn làm việc nhận lương, bạn chỉ được trả tiền cho những gì bạn đã làm trong quá khứ. Còn khi bạn nắm giữ tài sản, tài sản đó sẽ liên tục tạo ra dòng tiền cho bạn trong tương lai.
Vì thế sẽ có các dạng tài sản giúp bạn tích lũy sự giàu có, cụ thể như: Cổ phần doanh nghiệp, sản phẩm trí tuệ, thương hiệu cá nhân, bất động sản và tài sản tài chính. Dĩ nhiên, kỹ năng kiếm tiền phải luôn song hành với kỹ năng quản lý tài chính. Nếu không toàn bộ tài sản của bạn cũng sẽ sớm bốc hơi theo mây khói.
Đừng để tiền bạc tước đoạt đi sự tự do của chính bạn
Có một nghịch lý cay đắng trong xã hội hiện đại đó là hầu hết chúng ta nỗ lực kiếm tiền vì mong muốn có được sự tự do. Thế nhưng trong quá trình đó, rất nhiều người lại biến thành “nô lệ” của tiền bạc.
Ví dụ, khi bạn nhận một công việc áp lực kiệt sức chỉ vì mức lương cao dù bản thân chán ghét nó. Rồi bạn sử dụng tiền đó mua những món đồ đắt đỏ vượt khả năng chỉ để chứng tỏ thành công với người khác. Cuối cùng, bạn có thể có nhiều tiền hơn trong tài khoản, nhưng lại có ít thời gian hơn cho bản thân và gia đình.
Trong cuốn sách “Để thịnh vượng và Hạnh phúc”, thước đo chuẩn xác nhất của sự giàu có không nằm ở con số tài sản ròng. Mà sự giàu có nằm ở số lượng quyền lựa chọn bạn có trong đời.
Nghĩa là bạn có quyền tự do lựa chọn làm công việc mình thực sự đam mê không? Bạn có thể thoải mái dành trọn thời gian bên những người thân yêu mà không bị công việc quấy rầy không? Hay bạn có đủ bản lĩnh và tiềm lực tài chính để dũng cảm nói “không” trước những thỏa hiệp trái với nguyên tắc sống của mình không?
Nếu câu trả lời là “Có”, thì tiền bạc lúc này mới đúng sứ mệnh cao cả là mua lại sự tự do và sự bình an cho tâm hồn bạn.
Giàu có bền vững bắt đầu từ sự thấu hiểu bên trong
Điều tuyệt vời nhất ở triết lý của Naval Ravikant là ông không dạy chúng ta những thủ thuật làm giàu nhanh chóng hay những lời hứa hẹn hão huyền. Ông hướng chúng ta quay trở về rèn luyện một tư duy vững chãi từ sâu thẳm bên trong.
Ở đó chúng ta biết rõ mình thực sự muốn gì và điều gì không quan trọng. Chúng ta nhận diện được điểm mạnh độc nhất của bản thân, kiên nhẫn học cách làm chủ các loại đòn bẩy. Chúng ta rèn luyện tính kỷ luật và biết kiểm soát những ham muốn ngắn hạn và quan trọng hơn cả: Biết thế nào là ĐỦ.
Nếu không biết thế nào là đủ, bạn sẽ mãi mắc kẹt trong một cuộc đua vô tận mà không có vạch đích. Đến cuối cùng, chúng ta quên mất mục đích ban đầu là kiếm tiền để sống tốt hơn. Chứ không phải vắt cạn sinh lực cả đời chỉ để tích lũy thêm những con số vô hồn cho bản thân mình.
Đích đến cuối cùng của việc rèn luyện kỹ năng kiếm tiền không phải để trở thành người giàu nhất trong nghĩa trang. Đó là để chúng ta từng bước trở thành người có toàn quyền tự quyết đối với cuộc đời của chính mình.
